De Crotaphytus collaris collaris of Halsbandleguaan ,is een half woestijn/steppe bewoner. Deze kleurrijke hagedis komt voor in het zuidelijke gedeelte van Noord Amerika.  Texas, Mexico, Californie, Kansas, en Collorado. Ze leven voornamelijk in rotsgebieden met veel beplanting en schuil mogelijk heden. De dagtemperaturen liggen daar zomers tot 50°C en in de winter onder de 0°C. De halsbandleguaan is een echte zonaanbidder, echter omdat de winters erg koud zijn houd de halsbandleguaan dus ook een winterslaap.

Halsbandleguaantjes zijn zeer actieve en nieuwschierige dieren. Als je de dieren regelmatig laat wennen aan je handen zullen ze na verloop van tijd vanzelf naar je toekomen uit nieuwschierigheid en natuurlijk voor voedsel. Tamme Halsbanden eten voedseldieren zonder problemen uit je hand. Omdat Halsbandleguanen zo bewegelijk en neiuwschierig zijn, zijn het populaire reptielen om te houden. Ik denk echter dat het in winterslaap leggen van de halsbanden het puntje is waar de ervaring van de meeste reptielen houders nog tekort in schiet. Enige ervaring met het houden van reptielen en hun winter rust is wel raadzaam.

De natuurlijke vijanden van halsbandjes zijn roof vogels. Benader daar om je dieren nooit van boven, dit zal ze erg schrikachtig maken. Benader de dieren van voren met een vlake hand. Meestal zitten ze er op voor dat je ze kan pakken. Let echter wel op, met de zelfde snelheid zitten ze ook in je nek. Als je de dieren een maal vast heb zijn ze een stuk rustiger, maar het zijn echte springers dus let op dat ze niet van een grote hoogte kunnen vallen. Als je de diertjes regelmatig hanteerd tijdens het voeren ed. worden ze bijna altijd hand tam. Dit kan erg handig zijn, hierdoor kan je de dieren gemakkelijk controleren op eventuele wondjes en parasieten.

Halsbandleguaantje leven op de steppen en zijn zeer actieve diertjes, Ze zijn de hele dag actief door het terrarium heen aan het klimen en springen. Halsbandleguaantjes zijn ook actieve jagers, als ze een prooi zien schieten ze er op af om hem te vangen. door dit gedrag komt het regelmatig voor dat de halsband een hap bodembedekking mee neemt. Als je “gewoon” zand gebruikt als bodem bedekking kan je halsbandleguaan verstopt raken.  Om deze reden heb ik altijd Calci-Bolletjes als bodem bedekking gebruikt. Dit zijn kleine ronde bolletjes met een hoger calcium gehalte. Het gebruik van deze bolletjes is echter niet voor het extra aanwezige kalk maar omdat ze rond van voorm zijn. Dit zorgt er voor dat de halsbandleguaan niet verstopt raakt maar de Calci-bolletjes weer uitscheid met de ontlasting.

Voor deze dieren geld dat meer ruimte altijd beter is. Omdat halsbandjes veel klimmen en springen is een hoge bak met veel klimmogelijkheden een must. Verder is een bak van 150*50*60 geen overbodige luxe voor een man met twee vrouwen. Voor een koppel is een bak van 120 voldoende. Zorg altijd voor voldoende schuilplaatsen en koelere plekken, De dieren moeten elkaar kunnen ontlopen in geval van onenigheid of als ze rust zoeken. Tevens is het belangrijk dat de achterwand en de zijwanden van het terrarium bedekt zijn. Dit voorkomt stres bij de halsbandjes.

let er tijdens de inrichting van je terrarium op dat grote en zware stenen direct op de bodem liggen. Halsbanden vinden het ook heerlijk om te graven. Als ze het zand eronder vandaan kunnen graven, dan is de kans groot dat ze geplet worden of klem komen te zitten.

Halsbandjes houden niet van tocht dus is het af te raden om een dubbel ventilatie rooster te hebben. Een ventilatie rooster aan de bovenkant van het terrarium is voldoende.

De vrouwtjes zullen 4 weken na de winter rust Oranje stippen gaan krijgen op de flanken en in de hals. Dit betekend dat ze parings berijd zijn, Dit betekend niet dat ze oud genoeg zijn om te paaren ! Jonge dieren kunnen bevrucht worden maar dit zorgt er voor dat de halsband onvoldoende door groeit. tvens zorgt het vaak voor legnood als een diertje te jong bevrucht wordt, dit kan de dood van het diertje tot gevolg hebben.

Is het vrouwtje oud genoeg om bevrucht te worden dan is het aan de man om de vrouw het hof te maken. Dit is een schiterend schouwspel, de man zal heftig met zijn kop op en neer gaan bewegen waarbij vaak zijn keel een donkere kleur krijgt. Soms wordt zijn keel geheel zwart. het vrouwdje reageerd hier vaak op door zich op de voorpoten op te drukken. Op een gegeven moment zal het mannetje rondjes gaan rennen om het vrouwtje waarbij hij zijn hormonen versprijd via zijn sporen op zijn achter poten. Als het vrouwtje berijd is om met de man te paaren zal hij haar in de nek pakken met zijn bek en op haar rug klimmen. Als dit hem is gelukt zullen er meerdere paaringen plaatsvinden.

Na een paar weken zal je al zien dat het vrouwtje steeds meer gaat eten en ze dikker gaat worden. Na 6 tot 8 weken zal het vrouwtje de eieren gaan leggen. Zorg er voor dat het vrouwtje vanaf twee weken na de paring een bak met vochtig zand ter beschikking heeft, dek deze af met een deksel met een gat waar ze net door heen kan. Ze zal hier vaak in gaan graven en uit eindelijk haar eieren er in afzetten.

Als de eieren gelegd zijn graaf je deze voorzichtig uit en leg je ze in een bakje met vermucelite in een broed stoof. Na ongeveer 60 dagen bij 28°C zullen de eieren uitkomen.

De jonge dieren kan je als ze uit het ei zijn gekropen het beste nog 3 uurtjes in het bakje laten zitten. Ten eerste komen ze dan tot rust en ten tweede stimuleren ze de andere eieren uit te komen omdat ze hier tegen aan stoten.

Vervolgens zet je het jong over in een verwarmde bak met een schuil mogelijkheid. Leg een dekseltje van een krekel bakje in het terra met 1 á 2 mm calcium verijkt water. Dit is zeer belangrijk in de eerste dagen. Leg ook een paar kleine kiezels in het water zodat ze makkelijk uit het dekseltje kunnen komen.

De eerste 3 dagen hoef je ze zeker nog niet te voeren. De 4e dag probeer je voorzichtig of ze een buffalow worm willen eten. Laat ongegeten bufalows NOOIT achter in het terrarium!!! Deze kunnen aan je jonge dieren eten als deze liggen te slapen.

Zoals voor de meeste reptielen is verlichting een belangrijk punt van aandacht. De juiste verlichting in het terrarium zorgt er voor dat de bewoners een prettig en gezond leven leiden. In ruil krijgen wij daar hun mooiste kleuren en een bewegelijk karakter voor terug. Voor de verlichting van Halsbandleguanen is het van belang dat er een warmte spot is die veel warmte afgeeft( ±50°C)  en een goede UV-lamp. Verder dient de temperatuur in de bak ongeveer 28°C te zijn. als de temperatuur te laag is kan je een extra warmte lamp plaatsen, is de temperatuur te hoog moet je een lager wattage lamp als hoofdlamp gebruiken. Om aan de hoge behoefte voor UV-B licht te voldoen maak ik gebruik van de Solar Reptor lamp. deze geeft een hoge concentratie UV-B af en heeft een lange levensduur.

Deze winterslaap is essencieel voor het ritme van de Halsbandleguaan en duurt ongeveer 6 tot 10 weken. Vaak wordt gedacht dat de winterrust nodig voor het succesvol kweken. Dit is echter niet het geval, ook als er niet met de dieren gekweekt wordt is de winter rust een echte must. Zonder winterrust zullen de dieren steeds slomer worden en slecht gaan eten. Uiteindelijk zullen ze zover verzwakken dat ze er aan overleiden. Natuurlijk zijn er ook uitzonderingen bekend, maar dat risico kan je niet nemen naar mijn mening.

Jonge dieren van 4 á 5 maanden gaan ook al in de winter rust. Dit duurd echter maar 3 weken om de dieren niet te veel te laten vermageren.

De voorbereiding

Je moet de dieren goed voorbereiden op de winterslaap. Je zal merken dat naar gelang de dagen korter worden, de buitentemperatuur (en dus ook de temperatuur in de woning) zakt, de dieren minder actief worden en een stuk minder gaan eten. Dit is het moment dat je de branduren van de lampen aan gaat passen. Normaal gezien branden de lampen 14 uren, breng dit in een tijdsbestek van drie weken terug naar maximaal 6 uren. Doe dit steeds in stappen, dus van 14 naar 12 en van 12 naar 10 enz.. In diezelfde periode ga je ook het voederen afbouwen, van iedere dag naar om de dag, en van om de dag naar om de drie dagen. In anderhalve week voer je de dieren niet meer. In de laatste week van dit proces (wanneer je dus niets meer voert) zet je de dieren dagelijks in een lauwwarm badje. Dit badje werkt voor de dieren laxerend en zo weet je zeker dat de darmen leeg zijn, doe je dit niet dan is er een grote kans dat tijdens de winterslaap dit achtergebleven voer gaat rotten in de maag en darmen. Het mag duidelijk zijn dat de halsbandleguaan hier aan zal overlijden tijdens de winterslaap of vlak er na. Tevens dient het om de dieren voldoende water op te laten nemen om door de winterslaap heen te komen.

Een geschikte plaats zoeken

Voor dat je de dieren in winterslaap kan brengen moet je eerst een geschikte lokatie bedenken. Zorg er in iedergeval voor dat het een rustige plaats is waar je niet vaak komt. tevens dient de temperatuur er zo constant mogelijk te zijn. Verder zorg je voor een ondergrond van zand een een schuil grotje met een kleine opening. Door de kleinen opening voelen de halsbandjes zich veilig en gaan ze rustig slapen. Plaats altijd een ondiep schaaltje met wat kiezels en een beetje water in het winter verblijf.  Zo kan het halsbandje water drinken als hij hier behoefden aan heeft maar kan ie niet verdrinken in z’n slaapdronken toestand.

Halsbandleguanen gaan in een winterslaap bij een temperatuur tussen de 7°C en de 12°C. Onder de 7°C wordt het bloed van je halsbandje te dik waardoor het hart er mee op kan houden. Boven de 12°C worden ze simpel weg weer wakker uit de winterslaap, en zal het halsbandje gaan rond lopen. Controleer elke drie dagen even de slaapplaats van je halsbandleguaan. Als je dit doet kan je gelijk voor vers water zorgen. Het enige wat je controleerd is of het halsbandje nog slaapt. Als het halsbandje eens een keer wakker is is dit geen enkel probleem. Als dit echter drie dagen achter elkaar is dan gaat het halsbandje te veel energie verbruiken. Breng dan de temperatuur iets naar beneden of haal het dier weer uit de winterslaap. Doe dit echter pas als het halsbandje minimaal 3 weken winterslaap heeft gehad.

 

Na de winterrust

Na 8 tot 12 weken haal je de dieren eruit en leg je ze weer in het terrarium, en dan ga je het zelfde ritueel als voor de winter rust in omgekeerde volgorde herhalen. Dus de lampen in een periode van drie weken van 2 naar 14 uur brengen. Na een paar dagen kan je de dieren ook even lekker in een lauw badje laten dobberen, meestal zal je zien dat ze graag wat water willen drinken dan. En erg belangrijk … geef ze net zoveel eten als ze willen de eerste twee à drie weken, hun vet reserves moeten snel weer aangevuld worden.

 Kortom halsbandleguaantjes zijn geweldige dieren om te houden en te verzorgen. Ze zorgen voor veel activiteit en beweging in het terrarium en hebben een geweldig karakter. Indien je de condities in het terrarium goed hebt en de dieren een goed varieerend voedings patroon aanbied zal het niet al te lastig zijn om nakweek van de dieren te krijgen.